ถาม-ตอบ ราคากลางงานก่อสร้าง

ประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดราคากลางงานก่อสร้าง ลงวันที่ 19 พฤษภาคม 2569 (ราชกิจจานุเบกษา 8 มิ.ย. 2569, มีผลบังคับใช้ 9 มิ.ย. 2569) ซึ่งยกเลิกหลักเกณฑ์ฉบับ 2560 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติมทั้งหมด — อ่านสรุปสาระสำคัญ

ถ้าคำนวณราคากลางเสร็จแล้วแต่ยังไม่ได้ประกาศจัดซื้อจัดจ้างภายใน 30 วัน ต้องทบทวนราคากลางให้เป็นปัจจุบันก่อน (ราคาวัสดุ ค่าแรง และตารางที่ใช้ต้องเป็นฉบับที่มีผลบังคับ ณ วันที่ทบทวน) การใช้ราคากลางเก่าเกิน 30 วันโดยไม่ทบทวน เป็นข้อทักท้วงที่พบบ่อย

คูณได้: ค่างานต้นทุน (Direct Cost) ของงานก่อสร้างเท่านั้น

ห้ามคูณ: ครุภัณฑ์จัดซื้อ/สั่งซื้อ และค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อกำหนดฯ — สองส่วนนี้ให้บวก VAT 7% แล้วรวมเข้ากับราคากลางโดยตรง เพราะ Factor F มีค่าอำนวยการ ดอกเบี้ย กำไร และภาษีรวมอยู่แล้ว การคูณซ้ำทำให้ราคากลางสูงเกินจริงและถูก สตง. ทักท้วง

ตารางแนบท้ายหนังสือ ว481 ลงวันที่ 26 มิถุนายน 2569 คำนวณที่อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ 6% ต่อปี แยกตารางตามประเภทงาน (อาคาร / ทาง / สะพานและท่อเหลี่ยม / ชลประทาน) และเงื่อนไขเงินล่วงหน้า–เงินประกันผลงาน วงเงินระหว่างช่วงในตารางให้ใช้การเทียบส่วน (interpolation) — ใช้เครื่องมือ Factor F ช่วยเทียบได้

ใช้ราคาเดือนล่าสุดตามลำดับแหล่งราคาที่หลักเกณฑ์กำหนด — หลักคือราคาของ สนค. กระทรวงพาณิชย์ (งานในกรุงเทพฯ/ปริมณฑล) หรือพาณิชย์จังหวัด (งานต่างจังหวัด) หากจังหวัดที่ก่อสร้างไม่มีราคารายการนั้น ให้ใช้ราคาจังหวัดใกล้เคียงตามที่หลักเกณฑ์กำหนด ดูลิงก์ทั้งหมดที่หน้าแหล่งราคา

หลักเกณฑ์ 2569 จัดเลขแบบฟอร์มใหม่ทั้งชุด — เลิกใช้ ปร.4/ปร.5(ก)/ปร.5(ข)/ปร.6 ของหลักเกณฑ์ 2560 เดิม

งานอาคาร: ปร.1 (รายการค่างานต้นทุน) → ปร.1(ก) (สรุปค่าก่อสร้าง × Factor F) → ปร.2 / ปร.2(ก) (ครุภัณฑ์จัดซื้อ) → ปร.3 (ค่าใช้จ่ายพิเศษ) → ปร.4 = แบบสรุปราคากลางทั้งโครงการ

งานทาง สะพานท่อเหลี่ยม / ชลประทาน: ไม่ใช้ชุด ปร. — ใช้แบบสรุปราคากลางของหมวด (BOQ ที่มีช่อง Factor F ในตาราง) — ดูตารางสรุปในหน้าหลักเกณฑ์ หรืออ่านเอกสารเต็มที่ B-05 แบบฟอร์ม

บก.01 ยังใช้เหมือนเดิมครับ — เพราะเป็นคนละเรื่องกับหลักเกณฑ์การคำนวณราคากลาง แม้จะเกี่ยวข้องกัน การเปิดเผยราคากลางจึงมี 2 ส่วนที่ต้องทำคู่กัน

① ตาราง บก.01 — ตารางแสดงวงเงินงบประมาณที่ได้รับจัดสรรและราคากลางในงานจ้างก่อสร้าง เป็นหน้าที่ตามมาตรา 63 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ 2560 โดยใช้แบบและวิธีการตามหนังสือกรมบัญชีกลาง ว206 ลงวันที่ 1 พฤษภาคม 2562 — คู่มือแนวทางประกาศรายละเอียดข้อมูลราคากลาง และการคำนวณราคากลาง (ฉบับที่ใช้แทน ว453) · หลักเกณฑ์ราคากลาง 2569 ไม่ได้ยกเลิก ว206 เพราะเป็นคนละชั้นกฎหมาย

② แนบ BOQ รายละเอียดการคำนวณ — ตามแนวทางและวิธีปฏิบัติฯ ข้อ 20 ของหลักเกณฑ์ 2569: งานอาคารแนบชุดแบบ ปร.1–ปร.4 · งานทาง สะพานท่อเหลี่ยม และชลประทาน แนบแบบสรุปราคากลางของหมวด โดยต้องเป็นฉบับที่หัวหน้าหน่วยงานเห็นชอบแล้ว เผยแพร่พร้อมร่างขอบเขตงาน/ประกาศจัดจ้างแล้วแต่กรณี

คนละเครื่องมือกัน — ราคากลาง (หลักเกณฑ์กรมบัญชีกลาง) ใช้ในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างเพื่อให้ได้ราคาอ้างอิงที่เป็นธรรม ส่วนเกณฑ์ราคามาตรฐานสิ่งก่อสร้าง/ครุภัณฑ์ (สำนักงบประมาณ) ใช้ประกอบการจัดทำคำของบประมาณ ตัวเลขสองชุดนี้ไม่จำเป็นต้องเท่ากัน และใช้แทนกันไม่ได้

ค่า K คือดัชนีปรับราคาค่างานตามสัญญาแบบปรับราคาได้ ใช้ชดเชย (เพิ่มหรือลด) ค่างานเมื่อราคาวัสดุเปลี่ยนแปลงมากระหว่างก่อสร้าง คำนวณจากดัชนีราคาของกระทรวงพาณิชย์ตามสูตรของแต่ละประเภทงาน — เป็นเรื่องของขั้นบริหารสัญญา ไม่ใช่ขั้นกำหนดราคากลาง สืบค้นดัชนีได้ที่เครื่องมือค่า K และอ่านความรู้เพิ่มที่ yotathai.com

คณะกรรมการกำหนดราคากลางที่หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้ง เป็นผู้จัดทำและรับผิดชอบราคากลางตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการราคากลางฯ กำหนด แล้วเสนอหัวหน้าหน่วยงานให้ความเห็นชอบ — เครื่องมือและบทสรุปในเว็บนี้ช่วยให้กรรมการทำงานเร็วขึ้น แต่ไม่สามารถใช้แทนการจัดทำโดยคณะกรรมการได้