12 กับดักราคากลาง ที่ทำให้ถูกเรียกเงินคืน

ฉบับ 2569 ไม่มีข้อยกเว้นนั้นแล้ว — ถนนสาธารณะทุกสาย ไม่ว่าอยู่ในหรือนอกชุมชน ต้องใช้หลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม

งานทางต้องคิดค่างานต้นทุนต่อหน่วย (Unit Cost) เช่น ผิวจราจร คสล. คิดเป็นบาท/ตร.ม. จากแผงคอนกรีตมาตรฐาน แล้วจึงคูณ Factor F งานทาง — ใช้หลักเกณฑ์กลุ่มไหนต้องใช้ให้ครบทั้งวิธีถอดแบบและตาราง Factor F ของกลุ่มนั้น

หลักเกณฑ์กำหนดให้รวมค่าครุภัณฑ์จัดซื้อกับภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราปัจจุบัน โดยไม่นำค่างานส่วนนี้ไปคำนวณหาค่า Factor F · เครื่องปรับอากาศแยกกรณี — ตัวเครื่องเป็นครุภัณฑ์จัดซื้อ ส่วนค่าติดตั้งแยกออกและต้องมีรายละเอียดประกอบการสืบราคา

ถ้าเห็นชอบแล้วยังไม่ประกาศภายใน 30 วัน นับถัดจากวันที่เห็นชอบ หัวหน้าหน่วยงานต้องมอบหมายให้คณะกรรมการกำหนดราคากลางชุดเดิมทบทวนราคากลางให้เป็นปัจจุบัน แล้วเสนอเห็นชอบใหม่ก่อนประกาศ

ถ้าราคาของผู้เสนอราคารายที่เห็นสมควรจ้างแตกต่างจากราคากลางตั้งแต่ร้อยละ 15 ขึ้นไป (ใช้ราคากลางเป็นฐาน) คณะกรรมการกำหนดราคากลางหรือผู้เกี่ยวข้องต้องแจ้งรายละเอียดการคำนวณราคากลางให้ สตง. ทราบโดยเร็ว ตามวิธีการที่กรมบัญชีกลางกำหนด · การแจ้งนี้ไม่ผูกพันผู้มีอำนาจว่าจะรับหรือไม่รับราคานั้น

ต้องมีประธานกรรมการ 1 คน และกรรมการอย่างน้อย 2 คน แต่งตั้งจากข้าราชการ ลูกจ้างประจำ พนักงานราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย พนักงานของรัฐ หรือพนักงานของหน่วยงานของรัฐที่เรียกชื่ออย่างอื่น โดยคำนึงถึงลักษณะหน้าที่และความรับผิดชอบของผู้ได้รับแต่งตั้ง

ค่าแรงทาสีในบัญชีค่าแรงงานรวมค่าแรงทาสีรองพื้นไว้แล้ว และค่าวัสดุต่อหน่วยงานทาสีก็รวมสีรองพื้นและสีโป๊วไว้ในอัตราต่อ ตร.ม. แล้ว — คิดซ้ำในอาคารหลายชั้นทำให้ราคากลางบวมไปหลายแสนบาทก่อนคูณ Factor F ด้วยซ้ำ

หลักเกณฑ์งานทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม คิดค่าขนขึ้น-ลงได้ แต่งานอาคารไม่ได้กำหนดรายการนี้ไว้ — ค่าขนส่งวัสดุในงานอาคารอยู่ในราคาวัสดุ ณ หน้างานตามข้อกำหนดเรื่องราคาและแหล่งวัสดุอยู่แล้ว การเพิ่มเข้าไปอีกจึงเป็นการคิดซ้ำ

ค่างานต้นทุนต้องเป็นราคาที่ยังไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม เพราะ Factor F รวม VAT ไว้ให้แล้ว — ถ้าราคาที่สืบมารวม VAT ต้องถอด VAT ออกก่อน

ช่องเงินล่วงหน้าจ่ายและเงื่อนไขการหักเงินประกันผลงานที่เลือกใช้ในตาราง Factor F ต้องตรงกับที่กำหนดไว้ในประกาศเชิญชวนและร่างสัญญาจ้าง ไม่งั้นราคากลางจะไม่สะท้อนต้นทุนดอกเบี้ยจริง

เครื่องมือประจำตัวช่างรวมอยู่ในค่าแรงงานแล้ว จึงคิดแยกอีกไม่ได้ · ต่างจากตะปู ซึ่งเป็นวัสดุที่ฝังอยู่ในเนื้องาน ต้องคิดอยู่ในค่าวัสดุ — เส้นแบ่งคือ “สิ่งที่ติดไปกับงาน = วัสดุ · สิ่งที่ช่างถือกลับบ้าน = ค่าแรง”

งานอาคารฉบับ 2569 ใช้ชุด ปร.1, ปร.1(ก), ปร.2, ปร.2(ก), ปร.3, ปร.4 · งานทาง สะพานและท่อเหลี่ยม และงานชลประทาน ใช้แบบสรุปราคากลางของหมวดตัวเอง — และการเปิดเผยราคากลางต้องแนบชุดที่บังคับใช้อยู่จริง ไม่ใช่ชุดเดิม