- การถอดแบบคำนวณปริมาณงาน งานก่อสร้างชลประทาน
เป็นแนวทางและวิธีปฏิบัติ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการถอดแบบคำนวณปริมาณงาน สำหรับงานก่อสร้าง ในหลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างชลประทาน ซึ่งการถอดแบบคำนวณ ปริมาณงาน ผู้มีหน้าที่คำนวณราคากลางจะต้องทราบขอบเขตของงานก่อสร้างแต่ละรายการก่อสร้าง อย่างชัดเจนโดยให้ถอดแบบคำนวณปริมาณงานจากแบบก่อสร้างที่จะใช้ก่อสร้างนั้น โดยไม่ต้องคิดเผื่อ ปริมาณงานและวัสดุ เนื่องจากการประเมินค่างานต้นทุนต่อหน่วยของรายการก่อสร้างต่าง ๆ ได้เผื่อ ปริมาณงานและวัสดุที่จะใช้ไว้ให้แล้ว ดังนี้ 1. งานเตรียมพื้นที่ ได้แก่ งานถากถาง งานถากถางและล้มต้นไม้ หากไม่ได้ระบุไว้เป็นอย่างอื่น ให้คิด คำนวณปริมาณงานเต็มพื้นที่งานก่อสร้าง ตามที่แสดงไว้ในแบบก่อสร้างมีหน่วยเป็น ตารางเมตร 2. งานขุดเปิดหน้าดิน ในบริเวณที่จะทำการก่อสร้างเขื่อน คลอง หรืออาคารชลประทานต่าง ๆ จำเป็นจะต้อง ขุดเปิดหน้าดินเพื่อนำดินที่ไม่มีคุณภาพหรืออินทรียวัตถุออกไปเสียก่อน โดยทำการขุดเปิดหน้าดิน ให้มีความลึกตามที่กำหนดไว้ในแบบก่อสร้างสามารถคิดคำนวณปริมาณงานได้ ดังนี้ 2.1 พิจารณาตัดแบ่งงานออกเป็นช่วง ๆ โดยแต่ละช่วงมีความกว้างที่จะขุดเปิดใกล้เคียงกัน แล้วคำนวณหาค่าเฉลี่ยตลอดความกว้างของแต่ละช่วง คูณด้วยความยาวของช่วงนั้น ๆ จะได้พื้นที่ที่จะขุด เปิดหน้าดินในแต่ละช่วง และเมื่อรวมพื้นที่ของทุกช่วง จะได้พื้นที่บริเวณขุดเปิดหน้าดินทั้งหมด มีหน่วยเป็นตารางเมตร 2.2 สำหรับความลึกของดินที่ต้องขุดเปิดหน้าดิน ให้เป็นไปตามที่ กำหนดไว้ ในแบบก่อสร้าง ในกรณีที่แบบก่อสร้างไม่ได้กำหนดไว้ ให้ใช้ความหนาประมาณ 0.30 เมตร สำหรับงาน คลองส่งน้า และประมาณ 0.50 เมตร สำหรับงานเขื่อน ดังนั้น ปริมาณงานขุดเปิดหน้าดินจะเท่ากับ พื้นที่ (จากข้อ 2.1) % ความหนา (ainda 2.2) ซึ่งมีหน่วยเป็น ลูกบาศก์เมตร 3. งานดินขุด โดยปกติงานก่อสร้างคลองส่งน้ำ จะมีระดับต่าง ๆ และ Side Slope กำหนดไว้แน่นอน ในแบบก่อสร้าง ซึ่งสามารถคำนวณหาปริมาณงานดินขุดได้ โดยใช้สูตร
V = (Ay+ 4Aot+ Az) x 6 เมื่อ ง = ปริมาตรของดินขุดมีหน่วยเป็นลูกบาศก์เมตร /แและ /๒ = พื้นทีรูปตัดขวางของคลองทีจะขุด ตรงปลายทั้งสองของช่วงคลองทีตัดแบ่ง
มีหน่วยเป็น ตารางเมตร Ar = พื้นทีรูปตัดขวาง ตรงกลางของช่วงคลอง มีหน่วยเป็น ตารางเมตร L = ความยาวของช่วงคลองทิตัดแบ่ง มีหน่วยเป็น เมตร
'
อนึง สำหรับวิธีการหาพื้นทีรูปตัดขวางของคลอง A
รูปร่างทางเรขาคณิต ก็อาจใช้ Planimeter วัดพื้นที่ได้โดยตรง
สำหรับการคำนวณปริมาณงานดินขุดบ่อก่อสร้างของงานอาคารชลประทาน โดยทั่วไป ในแบบก่อสร้างจะกำหนดเส้นขอบเขตของการขุดไว้ให้ ซึ่งจะมี Side Slope ประมาณ 1 : 1 และขนาดก้นบ่อ จะกว้างกว่าตัวอาคารประมาณ 1 เมตร โดยรอบ
ารูปร่างของรูปตัดขวางชับซ้อนไม่เป็น
ในกรณีที่ระดับดินเดิมมีค่าระดับที่เปลี่ยนแปลงมาก ผู้คิดคำนวณปริมาณงานจะต้องดำเนินการ คำนวณจากแบบก่อสร้างตามหลักวิศวกรรม การขุดบ่อก่อสร้างของงานอาคารชลประทาน ในกรณีที่บ่อก่อสร้างมีความลึกมากจะต้องขุดบ่อก่อสร้างโดยมีชานพัก (Waste Berm) ให้มีความกว้างอย่างน้อย 3 เมตร ที่ความลึกทุก 3 เมตร ตามปกติจะทำการถากแต่งดินชั้นล่างสุด ของบ่อก่อสร้างด้วยแรงคนโดยใช้เครื่องจักรขุดดินส่วนบนออกจนถึงระดับประมาณ + 0.10 เมตร เหนือระดับฐานรากอาคาร แล้วขุดแต่งด้วยแรงคนจนถึงระดับที่ต้องการ ดังนั้น ในการคำนวณปริมาณงาน จึงต้องแบ่งงานดินขุดบ่อก่อสร้าง เป็นงานขุดด้วยเครื่องจักร และงานขุดด้วยแรงคน 4. งานถมดินบดอัดแน่น สำหรับงานคลองส่งน้ำ ให้ใช้ขั้นตอนและวิธีการคิดคำนวณปริมาณงานเช่นเดียวกับ งานดินขุด แต่จะต้องใช้ระดับดินเดิมที่ขุดเปิดหน้าดินออกไปแล้ว ในการหาพื้นที่รูปตัดขวางของงานดินถม มีหน่วยเป็น ลูกบาศก์เมตร สำหรับงานดินถมของงานอาคารและงานท่อ ต้องแบ่งเป็นงานถมบดอัดแน่นด้วยแรงคน หรืองานถมบดอัดแน่นด้วยเครื่องจักรเบา และงานถมบดอัดแน่นด้วยเครื่องจักร โดยกำหนดให้ทำการถมบดอัด แน่นด้วยแรงคน หรือเครื่องจักรเบาภายในรัศมีประมาณ 1.00 เมตร จากตัวอาคารและเหนือท่อ แล้วจึงใช้เครื่องจักรบดอัดแน่นต่อไป 5. งานขุดระเบิดหิน สำหรับการคำนวณปริมาณงานของงานขุดระเบิดหิน จะต้องมีผลการสำรวจชั้น และนำไปเขียน Profle ของชั้นหินให้ทราบขอบเขตของหินที่ต้องขุดระเบิดให้ชัดเจน โดยปกติจะ
ดน
คด
Side Slope ของงานขุดระเบิดหินประมาณ 0.5 : 1 น อย่างอื่น โดยมีขั้นตอนและวิธีการคิดคำนวณปริมาณงา 6. งานคอนกรีต
การคำนวณปริมาณงานสำหรับงา
งานก่อสร้างโดยตรง มีหน่วยวัดตามทิระบุ1ไว้ในบั
อกจากในแบบหรือ Specification จะกำหนดไว้เป็น น เช่นเดียวกับงานดินขุด ซึงมีหน่วยเป็น ลูกบาศก์เมตร
นคอนกรีตต่าง ๆ นัน ให้คิดคำนวณจากแบบรูปรายการ ญชีแสดงรายการงานก่อสร้างสำหรับงานก่อสร้าง
ดังนี
ชลประทาน โดยให้แบ่งตามประเภทของงานคอนกรีต 6.1 งานคอนกรีตล้วนปนหินใหญ่ 6.2 งานคอนกรีตโครงสร้าง 6.3 งานคอนกรีตดาด 6.4 งานคอนกรีตหยาบ นอกจากนี้ยังมีส่วนประกอบอื่น ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับงานคอนกรีต เช่น วัสดุรอยต่อชนิดต่าง ๆ รวมทั้ง Rubber Water Stop ซึ่งสามารถคำนวณปริมาณงานได้จากแบบรูปรายการงานก่อสร้างเช่นเดียวกัน โดยมีหน่วยตามที่ระบุไว้ในบัญชีแสดงรายการงานก่อสร้างสำหรับงานก่อสร้างชลประทาน 7. งานเหล็กเสริมคอนกรีต ให้คำนวณปริมาณงานตามที่แสดงไว้ในแบบรูปรายการงานก่อสร้างและเป็นไปตาม หลักเกณฑ์ที่ระบุไว้ในมาตรฐานรายละเอียดการเสริมเหล็กในอาคารคอนกรีตของกรมชลประทาน หรือของ วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) ซึ่งรวมถึงส่วนต่อทาบ งอปลาย หรือดัดคอม้า โดยมีหน่วยเป็น กิโลกรัม 8. งานแบบหล่อคอนกรีต ให้คำนวณปริมาณงานตามพื้นที่ผิวคอนกรีตของโครงสร้างแต่ละประเภทที่ต้องมี แบบหล่อคอนกรีตรองรับในขณะหล่อคอนกรีต ซึ่งการยึด การเจาะรูเสียบเหล็ก และอุปกรณ์อื่น ๆ ที่จำเป็นใน การทำงาน ให้รวมอยู่ในค่างานต้นทุนต่อหน่วยมีหน่วยเป็น ตารางเมตร
- งานหินเรียง หินทิ้ง และ Filter Materials ให้คำนวณปริมาณงานตามขอบเขตที่แสดงไว้ในแบบรูปรายการงานก่อสร้าง โดยทั่วไป จะมีวิธีการคำนวณปริมาณงานจากพื้นที่ผิวคุณด้วยความหนาของชั้นหินเรียง หินทิ้ง หรือ Filter Materials มีหน่วยเป็น ลูกบาศก์เมตร
- Temporary Work กรณีที่ต้องดำเนินการหรือปฏิบัติงานซึ่งแบบรูปรายการงานก่อสร้างไม่ได้กำหนดไว้ แต่มีความจำเป็นต้องดำเนินการเพื่อให้งานก่อสร้างแล้วเสร็จตามวัตถุประสงค์ ให้คิดคำนวณปริมาณงาน ที่ต้องดำเนินการตามหลักวิศวกรรม